Nanotechnologie na Uniwersytecie Rzeszowskim

Na kampusie Uniwersytetu Rzeszowskiego w oczach rośnie ogromny kompleks architektoniczny – będzie to nowoczesny gmach dla dwóch Centrów: Mikroelektroniki i Nanotechnologii oraz Innowacji i Transferu Wiedzy Techniczno-Przyrodniczej.

 Projeky finansowane są ze środków unijnych: pierwszy z nich - w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko - jest przeznaczony przede wszystkim na potrzeby edukacji w zakresie wysokich technologii, z możliwością kształcenia na studiach I-go (studia inżynierskie), II-go (studia magisterskie) i III-go (studia doktoranckie) stopnia. Kształcenie studentów w zakresie nowoczesnych technologii i najnowszych metod badań jest wskazane dla kraju, który ma aspiracje wejścia do czołówki najbardziej rozwiniętych i najbogatszych państw. We współczesnym świecie coraz mniejsze znaczenie mają miliony sztuk wyprodukowanych samochodów czy miliony ton wytopionej stali (te produkcje coraz częściej przenoszone są do krajów trzeciego świata). Wyznacznikiem postępu są dziś wysokie technologie. Największymi firmami (o najwyższych obrotach finansowych) są: Microsoft (informatyczne technologie) oraz Intel (produkcja mikroprocesorów), czyli generujące najwyższą wartość dodaną dzięki pracy umysłowej swoich pracowników. W tym kierunku zmierza również Podkarpacie, którego rozpoznawalnym znakiem jest innowacyjność. Warunkiem przyciągania inwestycji w zakresie wysokich technologii jest jednak przede wszystkim obecność w regionie wysokospecjalizowanej kadry inżynierskiej. Obecnie budowane na Uniwersytecie Rzeszowskim najnowocześniejsze Centra Mikroelektroniki i Nanotechnologii oraz Innowacji i Transferu Wiedzy Matematyczno-Przyrodniczej będą wyposażone w takie nowoczesne technologie jak: wzrostu cienkich warstw ze wiązek molekularnych (technologia MBE – z.ang: molecular beam epitaksy, czyli – epitaksja z wiązek molekularnych), Laboratorium Nanolitografii (dla wytwarzania przyrządów w skali Nano), jak również technologie przemysłowe – napylanie magnetronowe, plazmowych i laserowe. Równocześnie z budową infrastruktury Uniwersytet Rzeszowski rozwija ofertę edukacyjną, aby w roku 2013 w pełni korzystać z potencjału dydaktycznego nowoczesnych laboratoriów i sal wykładowych.

W oparciu o infrastrukturę nowopowstałych laboratoriów w roku akademickim 2010/2011 zostały uruchomione nowe kierunki studiów inżynierskich: Inżynieria Materiałowa – Nanotechnologia oraz Mechatronika. Program kształcenia na kierunku Inżynieria Materiałowa – Nanotechnologia jest tak skonstruowany, aby zdobyte wiadomości i umiejętności z zakresu inżynierii nanomateriałów i nanokompozytów oraz technologii materiałów lotniczych dawały absolwentowi duże możliwości zatrudnienia w różnych ośrodkach badawczych (naukowych i przemysłowych), w kraju i za granicą, zajmujących się zastosowaniem nanotechnologii w inżynierii materiałowej, nie mówiąc już o wytwórniach sprzętu lotniczego, komunikacyjnego, telekomunikacyjnego, elektronicznego.

Drugi innowacyjny kierunek to Mechatronika, która przewiduje kształcenie w zakresie robototechniki i innych systemów mechatronicznych. Uruchomienie tych dwóch kierunków studiów jest realizowane przez Uniwersytet Rzeszowski w ramach projektu: "UR – nowoczesność i przyszłość regionu” (NIPR) z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL).

Obecnie na kierunku Inżynieria Materiałowa - Nanotechnologia kształci się około 40 studentów, którzy w toku studiów maja do dyspozycji dwie specjalności: Nanotechnologie i Materiały Nanokompozytowe oraz Technologie Materiałów Lotniczych. Oprócz nowocześnie wyposażonych laboratoriów specjalistycznych w ramach projektu NIPR studenci mają możliwość uczestniczenia w dodatkowych kursach takich jak: programowanie CNC, SEP-E, język angielski specjalistyczny (180h), Audytor Wewnętrzny Systemu Zarządzani Jakością. Celem zapewnienia konkurencyjności na rynku pracy oraz możliwości samozatrudnienia dla studentów przewidziano również dodatkowe kursy: Przedsiębiorczość, Normalizacja w technice i Odnawialne źródła energii.

Absolwent specjalizacji Nanotechnologie i materiały nanokompozytowe oraz Technologie materiałów lotniczych będzie posiadał umiejętność doboru materiałów inżynierskich do różnych zastosowań, a także umiejętność doboru technologii wytwarzania, przetwórstwa i recyklingu materiałów, metod kształtowania i badania struktury oraz własności materiałów czy formułowania racjonalnych wniosków dotyczących stosowania materiałów inżynierskich w różnych produktach.

Studenci opanują umiejętności korzystania z informacji technicznej oraz przygotowania do prac wspomagających materiałowe projektowanie inżynierskie wraz z umiejętnością obsługi specjalistycznego oprogramowania komputerowego. Ważna jest też sprawność komunikowania się oraz zarządzania i kierowania zespołami ludzkimi w przemyśle, a także w małych i średnich przedsiębiorstwach związanych z wytwarzaniem i przetwórstwem materiałów inżynierskich.

Absolwenci studiów w zakresie obu specjalizacji będzie posiadał umiejętność projektowania i wytwarzania wszystkiego co nowe: nowych procesorów, nanoprocesorów, nowych robotów – nanorobotów, nowych sposobów telekomunikacji, nowych źródeł energii, nowych leków i nowych metod leczenia, nowych materiałów dla chirurgii i kosmetologii, nowych materiałów dla lotnictwa, nowych materiałów dla badań kosmicznych (np. winda kosmiczna).

Absolwenci kierunku inżynieria materiałowa mogą znaleźć pracę w kraju i za granicą:
• w specjalistycznych laboratoriach przemysłowych i badawczych (o profilu: lotniczym, medycznym, farmaceutycznym, kosmetycznym, dentystycznym i nie tylko),
• w wytwórniach sprzętu lotniczego,
• w zakładach i laboratoriach zajmujących się energią odnawialną,
• w powstających firmach wdrażających innowacyjne technologie,
• w Parkach Naukowo-Technologicznych,
• w Centrach zaawansowanej technologii.

W wymiarze regionalnym i ponad regionalnym (Południowo-Wschodnia Polska) absolwenci nowoczesnych kierunków kształcenia na etapie studiów będą mieli dostęp do najnowocześniejszych metod wytwarzania, takich jak wspomniana wcześniej technologia MBE czy magnetronowe i plazmonowe napylanie, jak i kontroli nanomateriałów takimi technikami jak SIMS, SEM, AFM, STM itp. Stworzy to również warunki do przyciągnięcia strategicznych inwestorów w dziedzinie "high-tech” do Południowo-Wschodniej Polski i w tym do Regionu Podkarpackiego, gdzie absolwenci Uniwersytetu Rzeszowskiego będą atrakcyjnymi osobami na rynku pracy w Polsce jak i za granicą.

Studia trwają 7 semestrów, w czasie których studenci przystępując do wyboru specjalizacji będą już studiować w pełni wyposażonych i funkcjonujących laboratoriach w nowym budynku Mikroelektroniki i Nanotechnologii. Absolwenci wpisują się w nowocześniejszy profil przemysłu nano-elektronicznego i materiałów nanokompozytowych w ramach Doliny Lotniczej, a także w innych platformach technologicznych, dotyczących produkcji mikroprocesorów i układów scalonych optoelektronicznych w Południowo-Wschodniej Polsce.

Pracownicy naukowo-techniczni UR aplikowali również następny projekt z PO KL, który pozwoli na dofinansowanie stypendiów dla studentów studiujących na wcześniej wymienianych dwóch kierunkach zamawianych: Inżynieria Materiałowa – Nanotechnologia oraz Mechatronika.

Przy pozytywnym rozpatrzeniu tego wniosku studenci ww. kierunków będą otrzymywać stypendia (około 1000 zł miesięcznie) już od następnego roku akademickiego. W ten sposób zostaną zapewnione jak najlepsze warunki dla studiowania na innowacyjnych kierunkach inżynierskich na UR. Wybieraj studia na kierunku Inżynieria Materiałowa– Nanotechnologia! Bądź Liderem, zostań Nano-Inżynierem!

Prof. dr hab Eugeniusz Szeregij