Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności. W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. zamknij

Jak rosło nasze miasto

RZESZÓW kiedyś…

W 1354 r. król Kazimierz Wielki darował rycerzowi Janowi Pakosławicowi ze Strożysk istniejące już miasto nad Wisłokiem wraz z przyległymi dobrami (o powierzchni ok. 1,5 km kw.), nadając mu równocześnie prawo magdeburskie. Już w początkach XV w. Rzeszów był liczącym się ośrodkiem rzemieślniczym i handlowym. Kolejny właściciel – Mikołaj Spytek Ligęza – rozpoczął budowę potężnego zamku (ok. 1600), miasto otoczył wałami i wzniósł obronny klasztor Bernardynów.
Na początku XVII w. kolejni właściciele – Lubomirscy – rozbudowali zamek, założyli kolegium Pijarów, zadbali o rozwój gospodarczy. Liczba ludności wzrosła do 2,5 tys. mieszkańców, a powierzchnia powiększyła się dwukrotnie.
W XVIII w., na skutek wojen, rozbiorów Polski oraz klęsk żywiołowych, Rzeszów stracił na znaczeniu. Dopiero gdy miasto przestało być miastem prywatnym (1845), został utworzony powiat rzeszowski (1860) i przyznano mu uprawnienia samorządowe (1867) oraz dzięki budowie dróg i linii kolejowej Kraków-Lwów (1858), nastąpił szybki rozwój gospodarczy. W 1890 r. w mieście było już kilka małych zakładów przemysłowych, 458 domów i 11,17 tys. mieszkańców. Wbudowano gazownię (1900), elektrownię (1911) i wodociągi (1934). W latach 1937-1939, w ramach tworzenia COP-u, powstała filia Fabryki Hipolita Cegielskiego oraz Państwowe Zakłady Lotnicze. Miasto zaczęło gwałtownie rozbudowywać się, osiągając w 1939 r. blisko 41 000 mieszkańców.
Po II wojnie światowej, podczas której zginęło ponad 12 tys. mieszkańców, Rzeszów został stolicą województwa rzeszowskiego. Zajmował wtedy obszar 8 km kw. i liczył około 27 tys. mieszkańców.
Z biegiem lat stał się największym ośrodkiem miejskim Polski Południowo-Wschodniej – kilkakrotnie powiększył swój obszar i liczbę ludności, znacznie się rozbudował. Wokół starej części miasta wyrosły duże, połączone wygodnymi ciągami komunikacyjnymi, osiedla mieszkaniowe, m.in. Staromieście, Staroniwa, Baranówka, Pobitno i Załęże, Drabinianka, Zalesie i Słocina, Przybyszówka. Wybudowano obiekty przemysłowe i usługowo-handlowe, sakralne, ochrony zdrowia i użyteczności publicznej oraz urządzenia komunalne z ujęciem wody, elektrociepłownią, oczyszczalnią ścieków. Powstały placówki oświatowo-kulturalne, naukowo-badawcze i sportowo-rekreacyjne. Swoje siedziby mają tu media: prasa, rozgłośnie radiowe i telewizja regionalna.

… i dzisiaj

Rzeszów – ponad 188-tysięczne miasto wojewódzkie, z 662-letnią tradycją, o powierzchni 116 km kw. – największy ośrodek przemysłowy, handlowo-usługowy, akademicki i kulturalny w Polsce Południowo-Wschodniej. Laureat Konkursu „Gmina Fair Play” w latach 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 i 2009. Należy do 12 polskich miast zrzeszonych w Unii Metropolii Polskich, członek elitarnego Międzynarodowego Stowarzyszenia Miast EUROCITIES.
Jest ważnym punktem na mapie Europy. Krzyżują się tu międzynarodowe szlaki komunikacji drogowej i kolejowej. Port lotniczy Rzeszów-Jasionka, z najdłuższym po Okęciu pasem startowym w Polsce, obsługuje stałe linie do: Bristolu, Dublina, East Midlands, Korfu, Londynu, Manchesteru, Monachium, Oslo, Paryża i Warszawy oraz liczne loty czarterowe.
Najcenniejszym kapitałem Rzeszowa jest młodzież. W kilkudziesięciu szkołach podstawowych, gimnazjalnych, średnich i zawodowych pobiera naukę prawie 50 tys. uczniów, a w szkołach wyższych – na Uniwersytecie Rzeszowskim i Politechnice Rzeszowskiej, w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania, Wyższej Szkole Prawa i Administracji, w Szkole Języków i Zarządzania „Promar International” oraz Wyższym Seminarium Duchownym – kształci się 60 tys. studentów.
Z doskonałego wykształcenia i wysokich kwalifikacji młodych kadr korzysta około 160 rzeszowskich przedsiębiorstw i zakładów produkcyjnych (oraz ponad 21 tys. podmiotów gospodarczych), zatrudniających blisko 100 tys. pracowników. Do największych należą: firmy z branży lotniczej (Pratt & Whitney Rzeszów - była WSK PZL-Rzeszów S.A.), informatycznej (Asseco Poland), farmaceutycznej (ICN Polfa Rzeszów, Sanofi-Aventis), odzieżowej (Conres), producenci: sprzętu gospodarstwa domowego (Zelmer), przetworów owocowo-warzywnych (Alima-Gerber).
Utrzymanie dynamicznego rozwoju Rzeszowa zmusiło władze miasta do pozyskania nowych terenów. Starania zostały uwieńczone sukcesem i od 2006 roku Rzeszów powiększał się co roku o przyległe sołectwa: Słocinę (2006 – 9,16 km kw.) i Załęże (2006 – 5,20 km kw.), Przybyszówkę (2007 i 2008 – 16,26 km kw.), Zwięczycę (2008 – 7,23 km kw.), Białą (2009 – 6,06 km kw.), Budziwój (2010 - 17,50 km kw.), część Miłocina (2010 - 1,27 km kw.) oraz Bziankę (2017 - 4 km kw.). Łącznie terytorium Rzeszowa zostało zwiększone o 66,68 km kw. 

Jak zmieniał się Rzeszów na przestrzeni wieków  
RokPrzyłączone terenyPowierzchniaLudność
1354Król Kazimierz Wielki nadaje prawa miejskie1,50 km kw.b.d.
1583-1637połączono Stare i Nowe Miasto2,90 km kw.2,5 tys.
1901przyłączono: Ruską Wieś, przysiółki: Wygnaniec, Podzamcze, Psiarnisko i Rudki z gminy Staroniwa oraz przysiółek Maćkówka z gminy Drabinianka7,68 km kw.20 tys.
1937-1939rozbudowa przemysłu lotniczego i maszynowego spowodowała napływ ludności wiejskiej7,68 km kw.41 tys.
1939-1944w wyniku działań wojennych znacznie zmalała liczba ludności; po wyzwoleniu Rzeszów został stolicą wo-jewództwa rzeszowskiego7,68 km kw.27 tys.
1951przyłączono: Drabiniankę, Staroniwę, Staromieście i Pobitno oraz części: Białej, Słociny i Zwięczycy39,00 km kw.44 tys.
1971przyłączono część Słociny40,30 km kw.83,9 tys.
1977przyłączono Zalesie, Wilkowyję oraz części: Białej, Miłocina, Przybyszówki i Słociny53,69 km kw.111 tys.
2005Rzeszów należy do najbardziej zaludnionych miast w przeliczeniu liczby mieszkańców na km253,69 km kw.159 tys.
2006włączone: Słocina i Załęże (z gminy Krasne)68,05 km kw.163,5 tys.
2007włączona część Przybyszówki (z gminy Świlcza)77,30 km kw.165,5 tys.
2008włączona pozostała część Przybyszówki (z gminy Świlcza) oraz Zwięczyca (z gminy Boguchwała)91,54 km kw.170 tys.
2009włączono Białą97,60 km kw.

172 tys.

2010włączona została część Miłocina (z gminy Głogów Małopolski) oraz Budziwój (z gminy Tyczyn)116,37 km kw.ok. 180 tys.
2017włączono Bziankę120 km kw.187,7 tys.

Rzeszów ma status miasta na prawach powiatu. Władze miasta mają jasną i spójną wizję rozwoju; oświata, opieka społeczna, transport publiczny, programy ochrony zdrowia, ośrodki kultury, biblioteki, utrzymanie i budowa dróg, gospodarka wodno-ściekowa, oczyszczanie miasta, zaopatrzenie w energię i ciepło – to główne zadania miasta. Dobre wyniki finansowe oraz efektywnie pozyskiwane środki z UE (jedne z najwyższych w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca) świadczą o dobrym gospodarowaniu budżetem. Od kilku lat władze miasta starały się o przyłączenie do Rzeszowa sąsiadujących sołectw, ponieważ miasto potrzebowało nowych terenów pod inwestycje, a przy dotychczasowej powierzchni (53,69 km kw.) możliwości były mocno ograniczone. Starania te zostały uwieńczone sukcesem i od 2006 roku Rzeszów sukcesywnie, rok po roku, zwiększa swoje terytorium.