Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności. W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. zamknij

Prace konserwatorskie w rzeszowskich kościołach

W ubiegłych kilkunastu latach wykonano w Rzeszowie wiele prac konserwatorskich przy wyposażeniach i wystroju kościołów. Parafie korzystały z dotacji na wykonanie prac uchwalonych przez Gminę Miasta Rzeszów oraz z funduszy wojewody, którymi dysponuje Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków w Przemyślu i środków tzw. „marszałkowskich” – z budżetu województwa. Również możliwość pozyskania znacznych środków unijnych zaowocowała dużą dynamiką inicjatyw.

Przez kilka lat równocześnie stały rusztowania w sześciu zabytkowych kościołach w mieście. Jubileuszowy rok 2000 i koronacja obrazu M. Bożej Szkaplerznej (w kościele pw. św. Krzyża) w 2011 r. i jubileusz 250-lecia koronacji figury Matki Bożej Rzeszowskiej (kościół oo. Bernardynów) i planowane uroczystości aktywizowały środowisko administratorów parafii i parafian do wysiłku organizacyjnego i finansowego zapewniając tzw. „wkład własny”. Sytuacja ta wymagała dużego wysiłku organizacyjnego i legislacyjnego. Wyposażenia świątyń zasadniczo posiadały wpisy do rejestru zabytków ruchomych, ale niektóre zespoły zabytków musiały w szybkim czasie zostać objęte wpisem, aby umożliwić pozyskanie środków publicznych.

Dynamika tych realizacji była wielkim sukcesem - ale też wzbudzała wiele obaw i troski urzędu konserwatorskiego nadzorującego prace, administratorów - pełnych obaw czy się uda skończyć w wyznaczonym przez siebie terminach, a przede wszystkim wykonawców - biorących na swoje barki duże zakresy i poszerzających składy zespołów konserwatorskich o swoich kolegów i niezbędną pomoc techniczną. W wyniku przeprowadzonych prac oprócz wzmocnienia i utrwalenia substancji obiektów zmieniła się również ich odbiór estetyczny. Często prace podejmowane zostały po raz pierwszy po wielu latach, ale czasami poprawiały wadliwe wykonania konserwacji i „odnowień” z lat 80-tych i 90-tych. Towarzyszyły pracom odkrycia, nowe ustalenia dotyczące np. pierwotnej kolorystyki, odnajdowano sygnatury autorów lub w wyniku konsultacji naukowych zdołano przypisać dzieło do twórcy lub warsztatu.

Wymienione prace konserwatorskie i renowacje w rzeszowskich zespołach sakralnych wykonane w ostatnich kilkunastu latach ilustrują z jaka pieczołowitością i zaangażowaniem prowadzone są prace przy dużych zakresach i małych pojedynczych dziełach sztuki. Większość z nich to realizacje bardzo udane. Jest jeszcze sporo do zrobienia w przyszłości, do wielu tematów zapewne jeszcze trzeba będzie powrócić oraz prace konserwatorskie na przestrzeni lat powtarzać, ale stan zachowania obiektów sakralnych A.D. 2015 w Rzeszowie jest wzorowy i godny uznania.
Obecnie rozpoczęto prace pod nadzorem konserwatorskim przy kilku kolejnych kapliczkach przydrożnych.....i rozpoczęto z dużym pietyzmem badania i prace przy XVII w. ołtarzu głównym w kościele oo. Bernardynów (poprawienie prac wykonanych w latach poprzednich).

Marta Nikiel
historyk sztuki
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków Delegatura w Rzeszowie
źródło: Kwartalnik ogólnopolski Renowacje i zabytki, nr 3/2015