Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności. W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. zamknij

Akcja Kośba

Likwidacja niemieckich zbrodniarzy: Hansa Flaschke i Fridricha Pottebauma.

175. rocznica wielkiego pożaru Rzeszowa w 1842 roku

XIX-wieczne materiały z archiwum cyfrowego WiMBP w Rzeszowie

Mikołaj Spytek Ligęza z Bobrku herbu Półkozic

Ród Ligęzów h. Półkozic wywodzi się w prostej linii z Rodziny Rzeszowskich tego samego herbu, jako że jeden z Janów Rzeszowskich nosił przydomek Ligęza.

Wisłok – rzeszowska rzeka

Po rzece pełnej gwaru kąpiącej się młodzieży, z plażowiczami na łagodnych zielonych, czasem piaszczystych brzegach, zostały tylko wspomnienia, parę tekstów literackich i prasowych, kilka piosenek i zdjęcia w domowych albumach.

Rzeszowskie firmy fotograficzne

Obserwując na ulicach Rzeszowa wiele osób z aparatami fotograficznymi aż trudno sobie wyobrazić, że sto pięćdziesiąt lat temu fotografia w naszym mieście była nieznana, a pierwsi objazdowi fotografowie pojawili się dopiero kilkanaście lat później. Przybywali oni z Krakowa, Lwowa, Wiednia a z Przemyśla przyjeżdżał Henner, który zamieszczał swoje anonse w rzeszowskiej prasie.

Matka Boża Załęska

W niedzielę 13 grudnia w Załężu odbywała się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod powstający tam nowy kościół parafialny.

O rzeszowskich mostach

Początkowo do miasta wjeżdżano poprzez brody na Wisłoku, Mikośce, Przyrwie i Strugu, ale że taka komunikacja nie była pewna, zależała przede wszystkim od stanu wody w tych rzekach, właściciele miasta w swoim własnym interesie budowali przeprawy droższe, ale i pewniejsze w postaci mostów.

Park miejski

Początki parku miejskiego przy ulicy Dąbrowskiego, który kiedyś nosił imię Ludwika Waryńskiego są burzliwe i dramatyczne.

O Berku Joselewiczu i rzeszowskiej ulicy

Ulica Berka Joselewicza – kiedy tak nazwaną została trudno powiedzieć, prawdopodobnie w czasie setnej rocznicy Powstania Kościuszkowskiego, bo żołnierzem między innymi Kościuszki był wspomniany Berek syn Josela.

O muzyce i muzykach w Rzeszowie

Jak wyglądało życie muzyczne w Rzeszowie pod rządami Rodziny Rzeszowskich trudno dzisiaj powiedzieć, ale możemy domniemywać, że na pewno przy oddziałach wojskowych zakwaterowanych w mieście do jego obrony przed nieprzyjaciółmi, zwłaszcza przed Tatarami, jacyś dobosze i trębacze byli. Byli także śpiewacy, którzy swymi pieniami ozdabiali i uatrakcyjniali uroczystości religijne i dworskie.

Ulicy Matejki historia krótka

Ulica biegnąca skrajem skarpy obronnej, równoległa do rzeki Mikośki, prowadząca od Rynku w kierunku placu Farnego nazywała się niegdyś Rynkową. Później, po wybudowaniu jatek miejskich nazywała się Rzeźnicką, następnie otrzymała imię Jana Matejki.

Pomnik Czynu Rewolucyjnego

Pomnik Czynu Rewolucyjnego nosi także nazwę Pomnika Walk Rewolucyjnych i dotyczy oczywiście walk toczonych na Rzeszowszczyźnie. Pomnik ten od samego początku wzbudzał liczne kontrowersje i różne skojarzenia. W stylizowanych liściach lauru jedni widzieli ośle uszy inni mieli bardziej nieprzyzwoite skojarzenia. Faktem jest, że do dzisiaj, zwłaszcza na wiosnę, kiedy budzi się przyroda, wraz z zieloną trawą rozkwitają w różnych głowach pomysły, co zrobić z pomnikiem, a potem pomysły nabierają mocy przez rok, by kolejnej wiosny znowu narodzić się w różnych ważnych mózgownicach.

Ulica Kościuszki, dawniej Farna

Od niepamiętnych czasów ulica prowadząca od kościoła farnego w kierunku Rynku i z powrotem nazywana była ulicą Farną. Dopiero w 1894 roku, roku odsłonięcia w Rzeszowie pomnika Tadeusza Kościuszki, wbrew opinii mieszkańców miasta, ulica ta otrzymała miano Tadeusza Kościuszki i tak jest do dzisiaj i pomimo ówczesnych licznych sprzeciwów nikt nie wyobraża sobie, że mogłoby być inaczej. Wprawdzie okupant niemiecki nazwał ją Rathausstrasse, ale i tak Rzeszowianie mówili po swojemu.

Ratusz

Lokacja miasta na prawie magdeburskim w 1354 roku wymusiła utworzenie centrum administracji samorządowej na rzeszowskim rynku, czyli ratusza. Władzę w mieście sprawowali: pan dziedziczny, rezydujący we dworze obronnym lub na zamku oraz wybierany samorząd w skład którego wchodziły: rada miasta, wójt i ławnicy mający swoje siedziby w ratuszu.

Mikoszka alias Mikośka

Różnie nazywano w mowie i piśmie tą rzeszowską rzekę, różnie też wywodzono źródłosłów jej nazwy. Jedni jak pani Wanda Daszykowska – Ruszel nazwę jej upatruje w zdrobniałej formie imienia Mikołaj – Mik, Mikuś, Mikoś, lub też w nazwie modnego w XVII wieku tańca o nazwie mikuś – cytując: „z ochotą mikusia podrygiwał”. Inni jak Kazimierz Korski autor nie wydanego do dzisiaj „Opisu rozwoju miasta Rzeszowa” wywodzi ją od nazwiska właścicieli realności na Zwięczycy którzy nosili nazwisko Mikosz. I właśnie nazwy Mikoszka używa zarówno Korski jak i Kotula. Od dzieciństwa pamiętam że była to Mikośka i tak ją określają Rzeszowianie, z którymi rozmawiałem. To nie jest jedyny problem z tą że rzeką związany. Bo okazuje się że były i są dwie Mikośki które kiedyś miały źródła tuż obok siebie i które łączą się w jedną Rzekę już w centrum miasta.

O przeszłości Kopca „na Pobitnem” słów kilka …

Budowla ziemna określana obecnie mianem Kopca konfederatów barskich, zmieniała nazwę co najmniej trzykrotnie, bo była w przeszłości Kopcem tatarskim (Tatarską górą) a i przez pewien czas Kopcem szwedzkim. Nazwa Kopiec tatarski przewijała się na łamach prasy rzeszowskiej jeszcze w okresie międzywojennym. Upamiętniać miała bowiem bitwę stoczoną w XIV w. na terenie Powietnej (Pobitnej, a obecnie dzielnicy miasta Rzeszowa Pobitno) pomiędzy wojskami polskimi a tatarami. Zwycięskimi oddziałami polskimi dowodził Jan Pakosław ze Stróżysk, za co dostał od króla prezent w postaci… Rzeszowa.

Rzeszowskie targowiska. Wspomnienie nostalgiczno-handlowe

Duże super, czy hipermarkety z ogromną ilością różnorodnych stoisk nie są wynalazkiem ostatnich lat. Dawniej rolę taką pełniły targowiska, jarmarki i place na których handlowano różnym asortymentem towaru.

Garnizon Rzeszów

Chociaż to dla Rzeszowian oczywiste, że wojsko w naszym mieście było „od zawsze", bo każdy z nas potrafi określić występowanie jednostek wojskowych, mało kto wie, jak bardzo wpływało ono na swoisty koloryt miasta przed II wojną światową i wiele lat wcześniej.

17 Pułk Piechoty

Już w dniu Wszystkich Świętych 1918 roku, czyli w pierwszym dniu niepodległości przystąpiono w Rzeszowie do formowania Pułku Piechoty Ziemi Rzeszowskiej.

Baldachówka, Przesmyk, Rynek

Ulica wraz z ulicą Przesmyk i rogiem Rynku stanowią enklawę, w której czas pozornie zatrzymał się co najmniej sto lat temu.

Bitwa o Rzeszów - wrzesień 1939 r.

Pomimo, że Rzeszów był miastem otwartym - wbrew konwencjom międzynarodowym podpisanym także przez Rzeszę Niemiecką - był bombardowany przez lotnictwo niemieckie 6 września i w dwu następnych dniach. W ósmym dniu wojny w mieście dało się zauważyć zwiększony ruch wycofujących się oddziałów, przemieszczanie się jednostek wyznaczonych do obrony miasta, niepokój mieszkańców potęgował zbliżający się od zachodu grzmot dział ciężkiej artylerii.

Rzeszowskie biznesy wczoraj i dziś

Ludziom interesu w Rzeszowie, a mówiąc współczesnym językiem biznesmenom wydaje się, że to oni wymyślili „robienie pieniędzy” w Rzeszowie, bo oni są pionierami i oni przecierają ścieżki. Prawda to, choć nie do końca.

Gestapo w Rzeszowie

Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Rzeszowa okupant sprowadził ze sobą swoje organizacje i instytucje policyjno-wywiadowcze, wyspecjalizowane w zwalczaniu opozycji politycznej przeciw rządom nazistowskim w Niemczech, a później także oporu w krajach zaanektowanych; Alzacji i Lotaryngii, i w Czechach. Jedną z nich, chyba najbardziej zbrodniczą, było Gestapo – Geheime Staadspolizei czyli tajna policja.

Hycle, oprawcy, rakarze

Wraz z rozwojem miasta zaczęto sobie coraz bardziej uświadamiać potrzebę przestrzegania zasad czystości i higieny codziennego życia. Także z epidemii, które dotykały mieszkańców miasta i okolic w postaci „morowego powietrza” wyciągano wnioski, że tylko dbałość o czystość i usuwanie psujących się i gnijących różnych resztek organicznych ogranicza i przeciwdziała różnym, groźnym i zabójczym epidemiom.

Hotel Krakowski

Kiedyś na tym miejscu, Mikołaj Spytek Ligęza, a po nim Lubomirscy budowali Nowe Miasto, czyli żydowską dzielnicę na wzór krakowskiego Kazimierza.

O pięknej Esterce i rzeszowskiej kamienicy

Historia ta gdyby nie była prawdziwa, mogła by być kanwą bajki o wielkiej miłości króla do pięknej, żydowskiej dziewczyny. Królem był Kazimierz Wielkim, a dziewczyną Esterka.

Niepodległość 1918

Cesarstwo Austro-Węgier pękało w szwach, imperium waliło się w gruzy. Polacy byli skłonni proklamować niepodległość, ale co jakiś czas któryś z zaborców ogłaszał, że ma zamiar lub tworzy państwo polskie. Rzeszowianie nie tylko wyglądają niepodległości, ale także przygotowują się do niej w Strzelcu, Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, Polskiej Organizacji Wojskowej, która zastąpiła wykrwawione w boju i leczące rany, także w Rzeszowie Legiony.

Muzykanty weselne

Wesela pozostają w pamięci państwa młodych gospodarzy, drużbów, a te huczne, bogate, kilkudniowe pamiętało całe miasto i długo były komentowane i analizowane najczęściej w sklepikach, na podwórkach i przy „dwóch pompach” – rozsadniku miejskich plotek skąd wraz z wodą wędrowały do rzeszowskich kuchni i salonów. Obok sukni panny młodej i serwowanych potraw znaczącym i ważącym elementem uroczystości była kapela, grająca do tańca i akompaniująca obrzędom weselnym.

O Rzeszowianach jeżdżących na kole

Bicykliści, rowerzyści, kolarze, to ludzie, którzy w Rzeszowie, małym sennym powiatowym miasteczku galicyjskim, wprowadzali ferment nowości i nowoczesności.

Piaskarze

Rzeszów miasto, które na przestrzeni sześciu i pół wieku systematycznie się rozbudowywało zmieniając się z drewnianego na murowane potrzebowało wielu i to różnych materiałów budowlanych. Wokoło uruchomiono kilka cegielni, wapno sprowadzano z pobliskich wapienników, kamień z Kielnarowej, Malawy i innych kamieniołomów, a piasek wydobywano z Wisłoka. Powstała także grupa zawodowo zajmująca się dobywaniem piasku i żwiru – piaskarze.

O Staromieściu i pałacu Jędrzejowiczów

Stary Rzeszów, Antiqua Reschaw, tak w źródłach nazywana była wieś leżąca na północ od Ruskiej Wsi i Rzeszowa.

O okupacji w Rzeszowie i wojennych szpitalikach

Wojenne wspomnienia siostry PCK, pielęgniarki, która pracowała w trzech rzeszowskich małych szpitalikach na ul. 3 Maja w budynku Stowarzyszenia „Gwiazda”, na ulicy Kościuszki i w letnim pałacyku Lubomirskich na ulicy Dekerta.