Honorowi Obywatele

Wywodzące się jeszcze ze starożytności miano "obywatel" było powodem do dumy, nobilitowało, chroniło przed bezprawiem i gwarantowało bezpieczeństwo.

Od połowy XIX wieku powszechnym stał się zwyczaj nadawania honorowego obywatelstwa przez miasta galicyjskie. Przyznawano je osobom, które przez swą działalność zawodową i społeczną przyczyniły się do rozwoju ośrodków miejskich, a także znanym politykom, którzy umożliwili poszerzenie autonomii Galicji.

Nadanie godności Honorowego Obywatela Rzeszowa wiązało się z wręczeniem odpowiedniego dyplomu. Sporządzano go przeważnie na pergaminie, ozdabiano rysunkami i herbem miasta, po tekście, podkreślającym zasługi wyróżnionego, umieszczano podpisy burmistrza, członków Magistratu i Radnych Miejskich. Dyplomy wręczano na specjalnie przygotowanych uroczystościach w mieście, lub delegacja Rady Miejskiej udawała się do uhonorowanego i przekazywała mu dyplom.

W okresie galicyjskim udokumentowano dwadzieścia sześć aktów nadania honorowego obywatelstwa Rzeszowa, a w niepodległej Polsce cztery. Przez kolejne 60 lat nikogo nie wyróżniono tą godnością, dopiero w 1994 roku Rada Miasta reaktywowała praktykę nadawania tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Rzeszowa".
Pośród 38 Honorowych Obywateli Rzeszowa nie ma kobiet. Nikt z uhonorowanych nie odmówił przyjęcia tej godności. Tylko kilku z nich urodziło się w Rzeszowie, inni odegrali decydującą rolę w formowaniu i utrwalaniu autonomii galicyjskiej, zasłużyli się w budowie niepodległego państwa polskiego bądź przyczynili się do rozwoju Rzeszowa.

Obecnie tytuł Honorowego Obywatela nadaje Rada Miasta, uchwałą podejmowaną większością głosów, na wniosek: Zarządu Miasta, organizacji społecznych, politycznych, związków wyznaniowych, osób fizycznych oraz innych instytucji. Dyplom i medal Honorowego Obywatela Rzeszowa wręczany jest na uroczystej Sesji Rady Miasta a wyróżnione osoby wpisuje się do Księgi Honorowych Obywateli, przechowywanej w siedzibie Urzędu Miasta.

W Księdze Honorowych Obywateli Miasta Rzeszowa znajdują się:

Moritz von Sala, Johann Aichmüller, Andrzej Seidler - Wiślański, Edward Poh, Leopold Olcyngier, Franciszek Rieger, Franciszek Smolka, Wiktor Zbyszewski, Wiktor Abrahamsberg, Agenor Gołuchowski, Ryszard Belcredi, Maurycy Kraiński, Adam Geisler, Julian Klaczko, Henryk Straszewski, Ignacy Schaitter, Gustaw Knendich, Oktaw Pietruski, Kazimierz Badeni, Leon Schott, Adam Fedorowicz, Stanisław Jabłoński, Roderyk Als, Leon Biliński, Stanisław Badeni, Stanisław Jęrzejowicz, Adam Midowicz, Józef Piłsudski, Roman Krogulski, Edward Rydz-Śmigły, Stanisław Maczek, Walenty Bal, Ignacy Tokarczuk, Józef Sondej, Józef Szajna, Wojciech Kilar, Papież Jan Paweł II - Karol Wojtyła, Adam Harasiewicz, Jan Łopuski, Ryszard Kaczorowski, Tadeusz Hogendorf, Stanisław Kuś, ks. biskup Kazimierz Górny, Piotr Chmieliński.