Musica Galiciana o Chopinie

XIII Międzynarodowa Sesja Naukowa Musica Galiciana

Ze względu na zakres tematyczny jaki obejmowała, miała charakter wyjątkowy. Zatytułowana „Fryderyk Chopin w kulturze muzycznej Galicji” – stała się częścią ogólnopolskich obchodów Roku Chopinowskiego i poruszyła wiele wątków zupełnie dotąd nieznanych, mimo iż zdawałoby się, że tematyka chopinowska w literaturze naukowej została już niemal wyczerpana. Podejmowane zagadnienia nie dotyczyły bowiem bezpośrednio samego Chopina, który Lwowa nigdy nie odwiedził, ale jego największych kontynuatorów na czele z Karolem Mikulim – uczniem Chopina i gorącym propagatorem jego twórczości w działalności koncertowej, pedagogicznej, wydawniczej czy publicystycznej. Mikulemu właśnie poświęcił swój artykuł prof. dr Leszek Mazepa – główny organizator Sesji, którego niesłabnąca energia w badaniu galicyjskich muzykaliów i ich upowszechnianiu owocuje kolejnymi edycjami nie tylko spotkań, ale też publikacji zatytułowanych Musica Galiciana. Spotkanie to stało się też okazją do przypomnienia obchodów urodzin Chopina w 1910 roku, bowiem – co ciekawe, przed stu laty to właśnie Lwów był miejscem centralnych obchodów Roku Chopinowskiego.

Tegoroczna Musica Galiciana odbyła się w budynku Instytutu Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego, w Sali Koncertowej oraz Sali Konferencyjnej w dniach 24 – 25 listopada 2010 roku i została zorganizowana przez Rzeszowskie Towarzystwo Muzyczne. Tradycyjnie już była dwujęzyczna, tj. polsko – ukraińska. Program Sesji był złożony z czterech części, gdzie pierwsza skupiona była na postaci Józefa Elsnera – nauczyciela Chopina oraz wspomnianego Karola Mikulego – jego ucznia, druga przedstawiała postać Chopina w prasie galicyjskiej, trzecia dotyczyła pianistyki chopinowskiej i jej promieniowania w środowisku lwowskim, zaś czwarta – recepcji Chopina. Różnorodność środowisk naukowych, jakie reprezentowali referenci dała możliwość skonfrontowania dotychczasowej wiedzy na te tematy. Swe referaty wygłosili prof. dr hab. Jagna Dankowska (Prorektor Uniwersytetu Muzycznego im. F. Chopina w Warszawie), prof. dr hab. Luba Kyjanowska (członek – korespondent Narodowej Akademii Sztuk Ukrainy, Kierownik Katedry Historii Muzyki Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej im. M. W. Łysenki, Lwowski Narodowy Instytut im. Iwana Franki), prof. dr hab. Małgorzata Woźna – Stankiewicz (Instytut Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie), prof. dr hab. Walentyna Węgrzyn – Klisowska (Uniwersytet Muzyczny im. F. Chopina w Warszawie, Akademia Muzyczna im. K. Lipińskiego we Wrocławiu), prof. dr hab. Krystyna Juszyńska (Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi), prof. dr Natalia Kaszkadamowa (Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna im. M. W. Łysenki), prof. dr Leszek Mazepa (Instytut Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego, Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna im. M. W. Łysenki), dr Iryna Antoniuk (Kierownik Biblioteki Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej im. M. W. Łysenki), dr Oksana Osadcia (Kierownik Działu Sztuki Lwowskiej Biblioteki Naukowej im. W. Stefanyka, Narodowej Akademii Nauk Ukrainy), dr Lidia Melnyk (Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna im. M. W. Łysenki), dr Teresa Mazepa (Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Rzeszowskiego), dr Ewa Nidecka (Instytut Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego), mgr Ołena Drażnycia (Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna im. M. W. Łysenki) i Katarzyna Płońska (Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego).

W odczytach referentów przypomniane zostały m. in. chopinowskie działania Kornelii Parnas, uczennicy Karola Mikulego, która zebrała imponującą kolekcję cennych pamiątek po F. Chopinie i założyła w swym lwowskim mieszkaniu prywatne muzeum, obejmujące około 700 eksponatów (niestety nie wszystkie zachowały się do czasów dzisiejszych), wśród których jest na przykład portret Chopina, namalowany przez Marię Wodzińską. Sesja była też okazją do poznania wykonawców utworów Chopina we Lwowie w okresie międzywojennym (byli to m.in. A. Rubinstein, J. Śliwiński, A. Michałowski) oraz autorów publikacji chopinowskich (np. S. Niewiadomski, J. Reiss, Z. Jachimecki, J. Burszta). Niektóre referaty były także okraszone muzyką, zdjęciami lub prezentacją multimedialną i tak na przykład Prof. K. Juszyńska pozwoliła słuchaczom zapoznać się z nagraniem Etiudy C-dur op. 10 nr 1 w wykonaniu M. Rosenthala z roku 1931 oraz Etiudy gis -moll op. 25 nr 6 w wykonaniu R. Koczalskiego z roku 1928. Próby transpozycji utworów Chopina na język polski i wpływu twórczości Chopina na poezję przybliżyła Prof. J. Dankowska, przedstawiając obszerną publikację Franciszka Barańskiego pt. „Chopin w poezji polskiej”, gdzie wśród autorów można wymienić M. Konopnicką, K. Tetmajera, K. Makuszyńskiego czy A. Oppmana.

Wrażeń dopełnił koncert w Filharmonii Rzeszowskiej, wieńczący pierwszy dzień Sesji, podczas którego Krzysztof Jabłoński – laureat XI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie – zaprezentował cykl Preludiów op. 28, Balladę g -moll op. 23, Sonatę h-moll op. 58 oraz Nokturn cis -moll op. posth. i Etiudę c-moll op. 10 nr 12. Podczas koncertu nastąpiło przekazanie Filharmonii Podkarpackiej przez Rzeszowskie Towarzystwo Muzyczne popiersia Fryderyka Chopina autorstwa Agnieszki Stanisławczyk, ufundowanego przez Rzeszowską Agencję Rozwoju Regionalnego.

Gratką na zakończenie XIII Międzynarodowej Sesji Naukowej Musica Galiciana była demonstracja dwóch dokumentalnych filmów o Karolu Mikulim we Lwowie zrealizowanych przez telewizję lwowską. Przestawiły one miejsca, w których żył, działał i tworzył K. Mikuli i dały okazję wysłuchania utworów Mikulego w wykonaniu studentów Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej im. M. W. Łysenki.

Podsumowując należy tylko wyrazić żal z powodu skromnego liczebnie audytorium. Na szczęście Sesja zaowocuje wspomnianą publikacją, która da możliwość bliższego zapoznania się z tematyką chopinowską na ziemiach lwowskich.

Katarzyna Płońska