Chopin i co dalej?

Taki tytuł nosi jedno z seminariów towarzyszących Kongresowi Kultury Polskiej, który odbędzie się w dniach 23-25 września 2009 r. w Krakowie. Będzie więc pytanie o stan i przyszłość muzyki polskiej, tej najbardziej profesjonalnej, ale i tej wszechobecnej w życiu nas wszystkich w różnych formach, kształtach, wymiarach, od sali koncertowej po głośnik radia czy telewizora.

Czy kultura jest w kryzysie, czy kryzys w kulturze? Oto jedno z pytań przedkongresowych, na które usiłują odpowiedzieć znawcy różnych dziedzin życia społecznego. Niewątpliwie trudno oddzielić sprawy kultury od życia codziennego. W minionym XX-leciu transformacji ustrojowej zaszły zmiany ogromne. Świat uległ totalnej globalizacji, choćby poprzez internet, weszliśmy do Unii Europejskiej, poruszamy się po świecie coraz szybciej i dalej. Czy kultura i nasze w tym kierunku działania idą z duchem czasu?
Zajrzałem do przesłania do Kongresu Kultury Polskiej z grudnia 2002 roku, a więc sprzed siedmiu lat. Zastanawia mnie ton tego przesłania, niestety, nadal ciągle aktualny i jakby jeszcze bardziej dramatyczny, niż wtedy, sprzed siedmiu laty. Oto fragment tego przesłania.

„Zagrożeniu i rozmyciu ulega nie tylko tradycyjny system wartości, lecz struktura wartości w ogóle, jako osnowa i tkanka kultury. Świat wartości uległ dewastacji i zniekształceniu w ciągu całego półwiecza podwójnego totalitaryzmu w latach 1939-1989, a obecnie nie został odbudowany i wyzyskany do przywracania ładu aksjomatycznego w życiu zbiorowym, komunikacji publicznej, systemie oświaty i życiu artystycznym.”

Jakże aktualne to słowa! Przykładów z życia praktycznego mamy aż nadto! Sądzę więc, iż problem kultury leży nie w niej samej, lecz w jej otoczeniu, w naszym życiu gospodarczym, politycznym, medialnym, w tym, czy umiemy i chcemy dostrzec wartości naszego życia, jak to pisał ks. Pasierb „w perspektywie kultury”, czy też służyć będziemy li tylko brzęczącej mamonie i konsumpcji, co zresztą wcześniej czy później prowadzi do frustracji i negacji, czyli do nikąd.

Jest więc pytanie o kulturę pytaniem o sens i urodę życia, piękno drugiego człowieka, otaczającego nas świata, o humanistyczną wizję świata, tak mocno wypaczoną w minionym już wieku XX-tym. Niech w tych rozważaniach nie braknie zamyśleń nad głębią sztuki, w tym muzyki, która za pomocą dźwięków i słowa przenosi nas w świat nieprzemijających wartości znanych już od Platona – Dobra, Piękna i Prawdy. W tych zamyśleniach towarzyszyć nam może głęboka i ponadczasowa muzyka wielkiego Chopina, polskiego kompozytora, którego 200. rocznicę urodzin obchodzić będziemy już w niedalekim 2010 roku.