Bogurodzica

To najdawniejsza polska pieśń religijna, arcydzieło polskiej poezji i muzyki średniowiecznej. Najstarszy zapis tekstu pochodzi z początków XV wieku, choć badacze twierdzą, iż mogła ona powstać w XI, XII lub XIII wieku. Po roku 1408 pieśń została zapisana, wraz z nutami. Zapis ten znajduje się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. Najdawniejsze tradycje przypisują autorstwo pieśni Św. Wojciechowi, co jednak nie znajduje potwierdzenia w źródłach. Badania wskazują, iż pieśń ułożono do istniejącej już pieśni rycerskiej. Melodię tę zapisali benedyktyni, którzy z klasztoru w Alpach przywieźli ją do Polski.

Bogurodzica jest pieśnią o charakterze wstawienniczo-modlitewnym. Wierni zwracają się w pierwszej zwrotce do Maryi jako Bożej Rodzicielki, zaś w drugiej do Chrystusa, z powołaniem się na Jana Chrzciciela - o usłyszenie ludzkich głosów, wysłuchanie modlitw, o dar pobożnego życia na ziemi i wieczne zbawienie. Zwrotki 3-6, to pieśń wielkanocna Wstał z martwych król nasz, syn boży z XIV wieku, dalsze zwrotki, to pieśń pasyjna z okolicznościowymi dodatkami.

Jak podaje Jan Długosz, śpiewano „Bogurodzicę” przed bitwą pod Grunwaldem 14 lipca 1410 roku, później m. in. także przed bitwą pod Warną, a także podczas koronacji Władysława Warneńczyka, kiedy to całą uroczystość celebrowano po łacinie, jedynie „Bogurodzicę” śpiewano po polsku. Od XIV do XVII wieku była „Bogurodzica” hymnem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Potem była polskim hymnem religijnym i narodowym (carmen patriae).

Pieśń ta stała się inspiracją do całego morza poezji i muzyki na przestrzeni dziejów, by wspomnieć z czasów nowszych naszego wielkiego poetę Juliusza Słowackiego, czy z kompozytorów XX wieku – Andrzeja Panufnika, Wojciecha Kilara czy Krzysztofa Meyera.
„Bogurodzica” jest naszym duchowym, religijnym, narodowym skarbem. Echem przeszłości i nadzieją przyszłości. Modlitwą, która ocala. Pieśnią, która prowadzi do Boga.