Ta strona używa cookie. Informacje o tym w jakich celach pliki cookie są używane znajdziesz w Polityce Prywatności. W przeglądarce internetowej możesz określić warunki przechowywania i dostępu do cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. zamknij

Klaster - definicja

Klaster to grupa przedsiębiorstw i instytucji, skoncentrowanych na określonym obszarze,  konkurujących ze sobą, ale zarazem tworzących sieć powiązań umożliwiających podjęcie współpracy na wielu płaszczyznach. Klastry wpływają na rozwój nie tylko przedsiębiorstw bezpośrednio w nie zaangażowanych, ale również oddziałują na otoczenie, czyli region, kraj i gospodarkę światową. Działanie w klastrach sprawia, że firmom łatwiej jest rozpocząć działalność, czy też wprowadzać na rynek nowe produkty. Firmy rozwijają się w oparciu o sieć powiązań, która umożliwia korzystanie z zasobów wiedzy. Dzięki wzrostowi konkurencyjności podmiotów klastra, działa on coraz sprawniej i reaguje na wszelkie lokalne warunki popytu. Kiedy rynek regionalny jest silny, oferta klastrów kierowana jest na zewnątrz i jest ona konkurencyjna w stosunku do ofert spoza regionu. Dlatego też klastry prowadzą politykę proeksportową. W Polsce klastry pojawiły się wraz z wejściem naszego kraju do UE. Jednymi z najbardziej znanych, związanych bezpośrednio z naszym regionem klastrów jest Dolina Lotnicza i Wschodni Klaster Informatyczny.

 Można wydzielić kilka modeli według których działają klastry. Pierwszy z nich to model włoski, który charakteryzuje się tym, że klaster nie ma sformalizowanej struktury, firmy nie są powiązane kapitałowo, ale mają silne powiązania lokalne. Klaster o charakterze bieguna wzrostu to kolejny z modeli. Występuje on gdy duże przedsiębiorstwo jest powiązane z liczną grupą małych firm. Kiedy klaster oparty jest przede wszystkim na badaniach, a jego centrum stanowi ośrodek badawczo-naukowy jest to wtedy zastosowanie modelu holenderskiego. Kolejny z modeli to model duński mówi on o stowarzyszeniu małych i średnich przedsiębiorstw. W tym przypadku spotykane jest zewnętrzne wspomaganie procesu tworzenia więzi kooperacyjnych.

Najsłynniejszym klastrem na świecie jest amerykańska Dolina Krzemowa, skupiająca na dzień dzisiejszy ponad 6 tys. firm, w których pracuje ponad milion osób. Większość z przedsiębiorstw zajmuje się rozwojem mikroelektroniki i komputerów. Początków Doliny Krzemowej można upatrywać się w 1912r., kiedy to w Palo Alto został wynaleziony przez Lee de Forest’a  wzmacniacz. Odkrycie to pozwoliło na rozwój branży telekomunikacyjnej. Szczególny rozwój Doliny Krzemowej to lata 50’ i 60’ XX w. ze względu na olbrzymi popyt przemysłu zbrojeniowego i kosmicznego na elektronikę.

 Dolinę Krzemową charakteryzuje przede wszystkim to, iż pracownicy zatrudniani w poszczególnych firmach na swoich stanowiskach utrzymują się średnio przez 2-3 lata. Personel migruje pomiędzy korporacjami, niekiedy wracając do tego samego przedsiębiorstwa ponownie. Mobilność oraz wspólne korzenie wielu przedsiębiorców stały się źródłem społecznych i profesjonalnych sieci umożliwiających sprawny przepływ informacji i wiedzy, i ich szybką dyfuzję. Najbardziej znane firmy Doliny Krzemowej to Apple, Cisco Systems, eBay, Electronic Arts, Facebook, Google, Hewlett-Packard (HP), Intel, Symantec, Yahoo!.

Najbardziej rozpoznawalnym europejskim klastrem jest Szwedzki Telcom City, który znajduje się w południowej części kraju, w Blekinge. Klaster zrzesza firmy telekomunikacyjne. Architektami klastra byli głównie P. Eriksson oraz T. Dalk. Przyczynili się oni też w 1987 r. do powstania Centrum Software Blekinge, natomiast w 1989 r. wyspecjalizowanego Uniwersytet Blekinge kształcącego dla potrzeb przemysłu ICT. W 1993 r. powstała organizacja Telcom City, która zrzesza organizacje współpracujące z Uniwersytetem.